مرکز سلامت

پیاده روی ورزشی شادی آور است بخصوص اگر در طبیعت انجام شود. این نوع ورزش بر تمام سیستم های بدن تاثیر مثبت دارد و به دلیل آن که در تمام فصول و در سنین مختلف قابل انجام است، متخصصان همواره به انجام آن توصیه می کنند. سادگی پیاده روی دلیل بر بی اهمیتی آن نیست بلکه لازم است شرایط مناسب، لباس و نحوه صحیح انجام آن مورد توجه قرار گیرد.

 
ورزش ساده 
    بطور کلی پیاده روی به عنوان ورزشی ساده، سبک و قابل انجام برای همگان شناخته شده است. اهمیت این ورزش در آن است که برای انجام آن نیاز به وسیله یا مکان خاصی نیست و هزینه زیادی ندارد. از طرفی افرادی که توانایی جسمانی شان کم است نیز مجاز به انجام این ورزش هستند. پیاده روی علاوه بر فواید جسمانی، تاثیر مثبتی بر وضعیت روحی و روانی انسان ها دارد بطوری که با ترشح مواد شیمیایی و هورمون هایی در بدن، باعث حفظ نشاط و شادابی می شود. بنابر این ورزش بخصوص در سالمندان برای کاهش اضطراب، افسردگی و استرس توصیه می شود. 
    دکتر محسن روستایی، متخصص فیزیوتراپی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در مورد اثرات پیاده روی و ورزش می گوید: پیاده روی منظم، قدرت ماهیچه های قلب را افزایش می دهد در نتیجه قلب دیرتر از زمان معمول خسته می شود و با قدرت بیشتری خون را به اندام های بدن پمپاژ می کند. از طرفی افزایش قدرت پمپاژ خون باعث می شود تا مقدار ضربان قلب کاهش پیدا کند و در نتیجه فشار کمتری بر قلب وارد می شود. 


    کاهش چربی خون از جمله فواید پیاده روی منظم است زیرا کلسترول نوع بد خون (LDL) را کاهش می دهد و باعث افزایش کلسترول نوع خوب (HDL) می شود. براساس تحقیقات، احتمال بروز سکته قلبی در اثر تصلب شرایین در افرادی که سه تا چهارمرتبه در هفته و برای مدت حداقل 30 دقیقه پیاده روی می کنند تا 50 درصد کاهش پیدا می کند و از طرفی احتمال افزایش فشار خون را تا 30 درصد کاهش می دهد. لخته شدن خون که اغلب در اثر بی تحرکی اتفاق می افتد و باعث سکته قلبی و مغزی می شود با پیاده روی منظم و روزانه قابل پیشگیری است. 


    براساس بررسی های انجام شده، پیاده روی باعث افزایش ترشح انسولین و مصرف قند توسط بافت های بدن می شود در نتیجه میزان قندخون را تا 60 درصد کاهش می دهد و از بسیاری مشکلات قلبی و عروقی پیشگیری می کند.


    کنترل وزن و افزایش سوخت و ساز بدن، وزن اضافی را کاهش می دهد و از بسیاری بیماری های مفاصل مانند زانودرد و کمردرد پیشگیری می کند. از دیگر اثرات مفید پیاده روی بر بدن می توان به بهبود وضعیت گوارشی اشاره کرد. به این ترتیب که در اثر پیاده روی منظم، حرکات دودی معده افزایش پیدا می کند در نتیجه غذا، راحت و سریع تر هضم می شود. از طرفی پیاده روی در تنظیم خواب بخصوص خواب سالمندان اهمیت زیادی دارد زیرا باعث خستگی و خواب راحت می شود. 


    دکتر روستایی در مورد اثرات کاهش دهنده درد در پیاده روی می گوید: در اثر پیاده روی ساده مواد شیمیایی به نام نوروترسمیترها از سیستم عصبی ترشح می شوند که درد را کاهش می دهد. 
    بنابر این افرادی که به هر دلیلی از درد رنج می برند با پیاده روی، مواد شیمیایی مانند اندورفین ها در بدنشان ترشح می شود و با تاثیر بر فعالیت مغز باعث افزایش گردش خون و اکسیژن رسانی و در نهایت تغذیه بهتر بافت های بدن و کاهش درد می شود. از سوی دیگر پیاده روی هنگام درد بر تمرکز و حواس انسان تاثیرگذار است و موجب تخفیف آن می شود. 


    در حال حاضر یکی از مهمترین مشکلات اسکلتی، ضعف عضلات است که بخصوص در بزرگسالی عوارض شدیدی را به همراه دارد. ضعف عضلات بدن باعث می شود تا فشار بیشتری بر مفاصل و کمر وارد شود، در نتیجه احتمال بروز آرتروز و سائیده شدن مفاصل بیشتر می شود. این در حالی است که ورزش و حتی پیاده روی ساده و منظم باعث افزایش توان و استقامت ماهیچه های بدن می شود و مفاصل، وزن و فشار وارد شده به خود را بهتر و راحت تر تحمل می کنند. به گفته دکتر روستایی، پیاده روی علاوه بر تقویت عضلات، تعادل انسان را بهبود می بخشد.

 

 در اثر  پیاده روی مکانیزم رفلکس بدن تقویت می شود و راه رفتن با تعادل بیشتری انجام می شود، در غیر این صورت خطر زمین خوردن و شکستگی های سر، استخوان ران و جراحی و عوارض آن بیشتر می شود. پیاده روی منظم تعداد سلول های ایمنی خون و توانایی بدن را در برابر عفونت ها افزایش می دهد و با اکسیژن رسانی بیشتر به بافت ها، فعالیت قلب و شش ها را بهبود می بخشد. با توجه به آن که، یکی از عوامل مرگ و میر انسان ها بخصوص سالمندان عفونت های تنفسی است، ورزش و پیاده روی کمک زیادی به پیشگیری از بروز چنین عوارضی می کند، به این ترتیب که با وارد کردن هوای بیشتر به ریه از عفونت آن جلوگیری می کند. تحقیقات نشان داده است پیاده روی نه تنها خطر ابتلابه سرطان روده را کاهش می دهد بلکه احتمال کلیه سرطان ها را به حداقل می رساند. 
    پیاده روی موثر حرکت انسان همواره الگوی خاصی دارد، برای مثال هنگام راه رفتن، پای چپ هماهنگ با دست راست است و برعکس. از دیگر عواملی که هنگام پیاده روی باید مورد توجه قرار گیرد سرعت، میزان تنفس و ضربان قلب است. سن نیز در پیاده روی شاخصی تعیین کننده است و نوع پیاده روی را در افراد جوان و سالمند متفاوت می کند. متخصصان بر این باورند، پیاده روی موثر همواره کمتر از 30 دقیقه نخواهد بود ضمن این که حداقل سرعت با توجه به شرایط جسمی افراد متفاوت است. تعداد دفعات پیاده روی اهمیت دارد بطوری که حداقل سه مرتبه در هفته باید انجام شود.


    به گفته دکتر رواسی، پیاده روی باید به گونه ای باشد که ضربان قلب افزایش پیدا کند زیر اصولاً برای افزایش آمادگی قلبی و عروقی انجام می شود. میزان افزایش ضربان قلب هنگام پیاده روی در افراد متفاوت است. براساس فرمول های موجود، در صورتی که سن فرد از عدد 220 که اوج ضربان قلبی است که می تواند وجود داشته باشد، کم شود، حداکثر ضربان قلب هنگام اوج پیاده روی به دست می آید. 
    دکتر شهرام آگاه، متخصص داخلی وعضو هیات علمی دانشگاه ایران در مورد پیاده روی کسانی که بیماری زمینه ای خاصی دارند می گوید: پیاده روی باید حداقل به مدت 30 دقیقه و یک روز درمیان و تند انجام شود اما اگر فردی تحمل کافی ندارد و یا سالمند است و بیماری خاص دارد توصیه می شود پیاده روی را از میزان کم و حدود پنج دقیقه در روز آغاز کند و به تدریج بر میزان و سرعت آن بیفزاید. 
    وی در ادامه می افزاید: اکثر بیماران قلبی نه تنها منعی برای پیاده روی ندارند بلکه برای آنها مفید نیز است ولی باید تا حد ممکن در محیط بدون آلودگی ورزش کنند. پیاده روی برای افرادی که از کمر درد رنج می برند نیز مفید است و در صورتی که بیماری آنها حاد و شدید نباشد ممنوعیتی ندارد. واریس از جمله بیماری هایی است که نه تنها پیاده روی آن را تشدید نمی کند بلکه انقباض عضلات هنگام پیاده روی باعث بهبود گردش خون و آب میان بافتی می شود، این در حالی است که بی تحرکی و سکون آن را تشدید می کند. شیب خیابان از جمله مواردی است که باید به آن توجه شود. خیابان هایی با شیب به سمت پائین باعث افزایش سرعت پیاده روی می شود اما به زانوها فشار بیشتری وارد می کند. از طرفی شیب خیابان به سمت بالا، انرژی بیشتری را مصرف می کند و مفید است، در هر صورت بهتر است خیابانی با شیب مناسب برای پیاده روی انتخاب شود. 


    دکتر آگاه، حالت مناسب بدن هنگام پیاده روی را مهم می داند و تاکید می کند هنگام پیاده روی حالت ایستاده حفظ شود و ستون فقرات به یک طرف خمیده نشود و در حالی که سینه خود را صاف نگه داشته اید نفس عمیق بکشید. فردی که پیاده روی یا ورزش می کند آب زیادی از دست می دهد بنابراین توصیه می شود هنگام ورزش آب نوشیده شود تا به سوخت و ساز بدن کمک شود. تنهایی از عواملی است که تمایل انسان به ورزش را کاهش می دهد لذا پیاده روی با هم سن و سال خود، انگیزه انسان را افزایش می دهد.
    
    
     
 روزنامه ایران، شماره 4258 به تاریخ 22/4/88، صفحه 15 (خانواده) 

نوشته شده در ۱۳٩٢/۱/٢٠ساعت ٦:٠٥ ‎ب.ظ توسط م ی نظرات ()

 "بازی" ، کلید سلامت هر کودک است . اگر دنیای اطراف کودکان ، زمینه را جهت "بهتر بازی کردن "فراهم آورد ، مطمئنا فرزندانی سالم و خلاق پرورش می یابند ، ولی اگر این مسئله ی مهم و سرنوشت ساز ، مورد غفلت قرار گیرد ، بی شک با کودکانی ناسازگار و بهانه جو روبرو خواهیم بود ...
 

شاه کلید سلامت کودکان

در رابطه با "بازی " ، تعاریف بسیاری گفته شده است که در زیر به ایراد چند نمونه از سخنان بهترین روانشناسان دنیا می پردازیم :
*کودک ، کارهایی را که بعدا می خواهد انجام دهد را در بازی تمرین می کند .
* بازی ، جبران کاستی های کودک است.
* حالات روانی کودک در بازی متجلی می گردد .
* کودک با بازی به تعادل می رسد.
* بازی ، تحقق بخشیدن فوری به نیازهای کودک است .
* بازی ، اجمال فعالیت های بشری است . یعنی کودک ، تمام فعالیت هایی را که بشر از ابتدا انجام می داده است را در یک مدت کوتاه انجام می دهد 
در کل می توان گفت :" بازی ، راهی است که کودکان از طریق آن به ابراز وجود خود می پردازند و وسیله ای است برای بیان احساسات ، برقراری روابط ، توصیف جزئیات ، آشکار کردن آرزوها و خودشکوفایی آنان .
در ادامه ی مقاله ، به سه مرحله از بازی های کودکان اشاره می کنیم :

بازی های تمرینی

این نوع بازی ها مخصوص کودکان زیر 2 سال می باشد ؛ و اوج این بازی در زمان شیرخوارگی نمایان می گردد . به عنوان مثال کودک پای خود را به دفعات به دیواره ی تختخواب خود می زند تا بتواند یک شی را به حرکت درآورد . یا ممکن است ابتدا توپی را به حرکت درآورد و سپس خود به دنبال آن خزیده و آن را متوقف سازد . در دومین سال تولد ، اطفال متوجه کاربردهای اشیاء می شوند و می توانند مثلا استکان را در نعلبکی بگذارند و قاشق را به دهان خود ببرند . در کل می توان گفت : "این بازی ها از یک نظام  یا ساخت خاصی تبعیت نمی کنند و بیشتر جنبه ی لذت بخشیدن به کودک را دارا می باشند ." 
 
بازی های رمزی

بازی های کودک پس از 2 سالگی ، نمادین ، رمزی یا تخیلی می شوند . پیاژه که یکی از روان شناسان معروف در زمینه ی کودک می باشد ، بازی های نمادین را نقطه اوج بازی های کودکانه می داند ؛ زیرا این نوع بازی ها بیشتر از سایر انواع آن ، در زندگی کودک نقش اساسی ایفا می کند ؛ چون کودک مجبور است خود را با دنیای بزرگتر ها سازگار کند ، و از آن جا که نمی تواند مانند بزرگسالان نیازهای عاطفی خود را ارضاء نماید ، دست به بازی های وانمود سازی می زند . مثل "خاله بازی" یا "مهمان بازی " که یک بازی معروف در تمام دنیاست . 
اسباب بازی ها ، بهترین وسیله جهت یادگیری کودک می باشند . یک اسباب بازی که بالای تخت آویزان است ، اسباب بازی صدادار نظیر زنگوله یا جغجغه ، مکعب های چوبی یا پلاستیکی کوچک ، قوطی حلبی های کهنه و تمیز و قرقره ها ، می توانند جزء بهترین اسباب بازی ها باشند

بازی های قاعده دار

این نوع بازی ها از 3 سالگی به صورت ابتدایی شروع می شوند و در 6 سالگی ، کودک بهتر و بیشتر مفهوم "قاعده در بازی" را می فهمد . قواعدی چون : رقابت شرافتمندانه و به قولی جرزنی نکردن ، وجود برد و باخت و نزدن زیر همه چیز ، عدم سرپیچی از یکسری قوانین مخصوص بازی مثل نرفتن پا روی خط در بازی لی لی . 
پس با توجه به این دانسته ها نباید انتظار زیاد یا کم از بچه ها داشت . مثلا در نوع افراطی آن ، انتظار داشته باشیم که فرزند دو ساله مان در بازی قایم باشک ، فورا سوک سوک کند و نوبت را در چشم گذاشتن رعایت کند . یا در مقابل به صورت تفریطی، جرزنی و سرپیچی کودک 6 ساله مان را به پای بچگی و نفهمیدن او بگذاریم .

اهمیت اسباب بازی ها

اسباب بازی ها ، بهترین وسیله جهت یادگیری کودک می باشند . یک اسباب بازی که بالای تخت آویزان است ، اسباب بازی صدادار نظیر زنگوله یا جغجغه ، مکعب های چوبی یا پلاستیکی کوچک ، قوطی حلبی های کهنه و تمیز و قرقره ها ، می توانند جزء بهترین اسباب بازی ها باشند . 
اسباب بازی های مکانیکی ، هدر دادن پول بوده و بیشتر از آنچه برای کودک خوشایند باشند ، والدین را سرگرم می کنند . این نوع اسباب بازی ها ، عاملی جهت کور شدن خلاقیت کودک بوده و او را منفعل بار می آورد ، نه فعال و موثر .
کودک از بازی با مکعب ها ی چوبی یا پلاستیکی با رنگ های جذاب و مرغوب لذت می برد ، زیرا می تواند انواع چیزها مثل کلبه ، پل ، قطار ، یا هر چیز دیگری را که شما در کودکی می ساختید،بسازد. این مکعب ها می تواند سال ها مورد استفاده قرار گرفته و با رشد کودک ، شکل و نوع بازی با آن ها پیچیده تر خواهد شد.
نگارنده ، استفاده از اسباب بازی های خشونت باری چون تفنگ ، مسلسل ، نارنجک ، شمشیر ، تیرکمان و ...را توصیه نمی کند ؛ زیرا کاربردی جز آموزش خشونت و آدم کشتن ندارد . البته نظریه هایی شبیهه " نظریه اشباع " وجود دارد که می گوید :"کودک هرچه بیشتر با این وسایل بازی کند ، بیشتر تخلیه می شود و در آینده ، کمتر به سراغ خشونت می رود ." ؛ ولی این نوع نظریه ها در اکثر کتاب های روان شناسی معتبر و به روز دنیا حذف شده  و دیگر قابل اعتماد نیست . 
استفاده از کتاب های عکس دار و رنگی ، یا کارت ها آموزشی ، برای یادگیری نام میوه ها ، حیوانات ، پرندگان  ، وسایل نقلیه و سایر چیزهایی که در محیط کودک می باشند ، مفید است .
بسیاری از کودکان تشویق به استفاده از قلم ، کاغذ یا مداد رنگی نشده و باید توجه نمود که این عمل ، برهنر یادگیری او ، تأثیر خواهد داشت .البته به کودک باید گفت که روی دیوار ،وسایل خانه ، یا کف سرامیک خط نکشد . البته اگر کودک ، همیشه کاغذی برای نقاشی داشته باشد ، نیازی به خط کشیدن روی دیوار نخواهد داشت . 
خاک رس و خمیر بازی به افزایش هماهنگی دست ها و چشم ها ، و جهت یادگیری اشکال و اندازه ها بسیار موثر می باشد .
استفاده از کتاب های عکس دار و رنگی ، یا کارت ها آموزشی ، برای یادگیری نام میوه ها ، حیوانات ، پرندگان  ، وسایل نقلیه و سایر چیزهایی که در محیط کودک می باشند ، مفید است 
اکثر کودکان کوچک تر ، وانمود به بازی سوار شدن از قطار یا پیاده شدن از اتوبوس ، تغذیه عروسک ، یا خرید کردن می نمایند .شما می توانید تا حد امکان در این بازی ها شرکت کرده و بعد او را به حال خود بگذارید تا با خودش بازی کند.
آموزش نظم باید تا قبل از 3 سالگی برای کودک درونی گردد ، ولی یادتان باشد که کودک را مجبور به منظم بودن نکنید ! اجبار در هر دوره ی سنی موثر نمی باشد .کودک در سن پایین ،نمی تواند نیاز یا اهمیت به منظم بودن را درک کند . 
کودک از بازی اش لذت برده و حالا خسته و خواب آلوده است و شاید بخواهد کار دیگری را انجام دهد .اگر شما به او بگویید :«اسباب بازی هایت را جمع کن »،ضرورت این امر را نمی فهمد ،او حتی ممکن است از این اجبار دلگیر شود و گریه را شروع کند .
بنابراین می توانید به او در جمع کردن وسایلش کمک کرده و فضای خانه را دلپذیرترنمایید. اگر زمان خواب یا غذا خوردن نزدیک و بازی کودک هم رو به اتمام است، مدتی کودک را تماشا کرده و یا حتی وارد بازی او بشوید و پس از مدتی به نرمی پیشنهاد کنید که وسایل و اسباب بازی ها بایستی جمع شوند . 
کودک گاهی به زمین خورده و کثیف می شود ،یا در حیاط بازی کرده و به همه جا سرک کشیده است .  همه ی این کارها موجب کثیف شدن او می شوند .او احتیاج به آزادی برای بازی کردن با آب و گل و غلتیدن و معلق زدن روی زمین دارد .بنابراین مقداری کثیفی ، قسمتی از رشد و یادگیری و خوشحال بودن او می باشد .
بدترین وضعیت برای کودک ، مهمانی رفتن یا مهمان داشتن است .شما بهترین لباس را به او پوشانده و سپس انتظار دارید که آن ها را کثیف نکند .چگونه او می تواند بدون بازی کردن لذت ببرد ؟ پس برخی توجهات دیگر نظیر پوشاندن یک پیش بند یا شستن دست و صورت پس از غذا خوردن را اعمال نمایید ،اما بیش از حد فشار نیاورید .برخی لباس های ساده که به خوبی دوخته شده اند ، بهترین انتخاب بوده و شما از کثیف شدن آن ها خود را ناراحت نخواهید کرد .

 

منبع: آکاایران

نوشته شده در ۱۳٩٢/۱/۱۳ساعت ٧:٥٩ ‎ق.ظ توسط م ی نظرات ()

همه انسان‌ها دوست دارند پوستی زیبا و جوان داشته باشند. اگر به موقع و به روش‌های طبیعی از پوست خود مراقبت کنید، می‌توانید با روشی مقرون به صرفه برای مدتی طولانی‌تر پوستی زیبا و طبیعی داشته باشید.

در مقاله جدیدی که در سایت تخصصی لوکال زوم به چاپ رسیده چندین راهکار طبیعی برای این منظور توصیه شده‌اند که در حفظ شادابی طبیعی پوست و تداوم سال‌های جوانی موثر هستند.

 

در این مقاله آمده است:

* اگر پوست چرب دارید، مالیدن سیر روی پوستتان روش بسیار مفیدی است. چون تا حد زیادی موجب از بین رفتن آکنه می‌شود. همچنین می‌توانید برای بهبود جوش‌های پوستی خود ماسکی از سیب و عسل تهیه کرده و آن را روی جوش‌هایتان بگذارید. این دو ماده تأثیر شگفت‌انگیزی روی پوست دارند.

 

*‌ موها و جمجمه سر خود را با روغن زیتون ماساژ دهید. روی سرتان را در این حالت با یک کلاه حمام بپوشانید و حدود 30 دقیقه در این وضعیت بمانید. سپس با شامپو سرتان را بشویید. روغن زیتون برای درمان موخوره، شوره سر و افزایش درخشش موها مفید است. برای از بین بردن حالت وز موها می‌توانید چند قطره از این روغن را روی موهای خود بمالید.

همه انسان‌ها دوست دارند پوستی زیبا و جوان داشته باشند. اگر به موقع

و به روش‌های طبیعی از پوست خود مراقبت کنید، می‌توانید با روشی مقرون

به صرفه برای مدتی طولانی‌تر پوستی زیبا و طبیعی داشته باشید

* اگر می‌خواهید پوستی درخشان داشته باشید، یک شیشه عسل را به وسایل حمام خود اضافه کنید. پوست بدن را به عسل آغشته کنید سپس با هر دو دست و در حالی که دست‌ها خشک هستند به آرامی روی پوست با کف دست ضربه بزنید به تدریج عسل حالت چسبنده پیدا می‌کند و پوستتان کشیده می‌شود. در همین حالت ضربه زدن، پوستتان را آب بکشید. این کار گردش خون را در عروق پوستی بهبود می‌بخشد و باعث زیبایی و درخشش پوست می‌شود.

 

* یک راهکار طبیعی و خانگی دیگر استفاده از شیر در رژیم زیبایی است. شیر یک پاک کننده فوق‌العاده است به ویژه اگر با مقداری جوی دو سر ترکیب شود. جوی دو سر نیز یک ماسک فوق‌العاده مفید صورت برای کسانی است که پوست چرب دارند. ترکیب این غلات با عسل، میوه و تخم‌مرغ یک ماسک ارگانیک مفید به وجود می‌آورد.

 

با بکار بستن این روش‌ها دیگر مجبور نیستید لوازم و مواد آرایشی گران قیمت تهیه کنید و در عین حال نگران عوارض جانبی آن‌ها در آینده باشید.

 

قدیم برگ مورد را به عنوان ماده ضدعفونی‌کننده مورد استفاده قرار می‌دادند و از میوه آن جهت التیام زخم‌ها و خونریزی‌ها بهره می‌جستند.

گیاه مورد به صورت درختچه‌ای است که ارتفاع آن تا 5/4 متر می‌رسد. این درختچه همیشه سبز بوده و دارای برگ‌های بیضی نوک‌تیز به طول حداکثر 4 سانتی‌متر و عرض تا 1 سانتی‌متر، بدون دندانه، چرمی و به رنگ سبز تیره می‌باشد که به طور متقابل بر روی ساقه قرار می‌گیرند و معطرند.

گل‌ها سفیدرنگ و زیبا و دارای عطر خاصی هستند که آن‌ها هم به طور متقابل و با دمگلی در محل اتصال برگ‌ها روی ساقه قرار دارند. پرچم‌های گل به تعداد زیاد و با پایه‌ای بلند به صورت دسته‌ای بزرگ بر روی جام گل خودنمایی می‌کنند و زیبایی خاصی به گل‌ها می‌بخشند.

میوه هسته‌ای مورد، کروی یا تخم‌مرغی به اندازه نخود و به رنگ آبی مایل به سیاه یا سیاه است که طعم گس و رزینی دارد. پوست ساقه مورد که به صورت تکه‌هایی از آن جدا می‌شود، معطر است. بر روی ساقه برجستگی‌هایی به نام گال وجود دارد. با اینکه مورد همیشه سبز می‌باشد، به پرورش آن توجه بسیاری می‌شود. منطقه پراکنش آن نواحی مدیترانه، آسیا و ایران است.

منجیل، هرزویل، خرم‌آباد، گیلانغرب، نواحی بختیاری، کرمان، کازرون، مهارلو، اطراف شیراز، تبریز، سروستان، فسا، لار، بندرعباس، نقاطی از بلوچستان، خراسان و غیره از مناطق رویش این گیاه در ایران هستند. قسمت‌های مورد استفاده خوراکی و دارویی مورد میوه، گل، گال و برگ آن است.

 

تاریخچه

بر اساس کتاب گیاهان دارویی مرحوم دکتر زرگری، درختچه مورد از زمان باستان برای ایرانیان آشنا بوده است. بعضی ملل، از جمله یونانیان، برای این گیاه احترام خاصی قائل بوده‌اند. یونانیان مورد را سمبل جوانی و زیبایی می‌دانستند و برای نوعروسان تاجی از آن درست می‌کردند که به علت پایداری برگ مورد، نشانه عشق ماندگار و ابدی زن و شوهر بوده است. همچنین از تاج مورد در موفقیت‌ها، افتخارات و یا فتوحات استفاده می‌شده است. 

میوه مورد دارای خاصیت ضد نفخ بوده و در درمان اسهال، اسهال خونی، بواسیر، زخم‌های داخلی و روماتیسم مۆثر است

از قدیم برگ مورد را به عنوان ماده ضدعفونی‌کننده مورد استفاده قرار می‌دادند. از میوه آن جهت التیام زخم‌ها و خونریزی‌ها بهره می‌جستند. میوه‌های تازه به عنوان مقوی معده و ادرارآور مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

در قرون وسطی استفاده چندانی از مورد به عنوان دارو نمی‌شد و از قرن 16 میلادی به بعد که این گیاه به طور علمی مورد مطالعه قرار گرفت، استفاده از آن به عنوان مقوی معده، رفع ورم روده و اسهال خونی در بین مردم رایج شد.

ترکیبات مهم

مهم‌ترین ترکیبات مورد، رایحه (اسانس) آن می‌باشد که حاوی سینئول، میرتنول، پی‌نن، ژرانیول، لینالول و کامفن است.

در سال‌های اخیر پژوهشگران آلمانی و ایتالیایی ترکیبات آسیل فلوروگلوسینول‌ها را در مورد کشف کرده‌اند که مسئول خاصیت ضد تورم آن است.

در قسمت‌های مختلف، از جمله برگ، میوه و گال مورد، تانن، اسانس و مواد رزینی وجود دارد که خاصیت قوی قابض آن مربوط به تانن‌ها است.

دانه‌های موجود در میوه حاوی ترکیبات روغنی از جمله اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک و پالمیتیک هستند.

میوه گیاه، غیر از مواد مذکور، حاوی قندهای مختلف و اسیدهای مالیک و سیتریک می‌باشد.

 

دارو شناختی و اثرات مهم

در بعضی نقاط جهان از میوه مورد به صورت خام یا پخته، تازه یا خشک استفاده می‌شود. مصرف میوه خشک، به خصوص در خاورمیانه، رایج است. گل‌ها و میوه خشک جهت عطر و مزه در سس‌ها و شربت‌ها به کار می‌روند. میوه‌ها به صورت نوشیدنی اسیدی مصرف می‌شوند. در ایتالیا غنچه‌های گل به مصرف خوراکی می‌رسند. گل‌ها شیرین و معطرند و در سالاد استفاده می‌شوند. برگ‌ها معطر، ضد خونریزی و مقوی هستند. به تازگی موادی با خاصیت آنتی‌بیوتیکی از این گیاه استخراج شده است. مواد فعال مورد به طور سریع جذب می‌شود و ظرف 15 دقیقه، ادرار بوی مخصوص و رنگی بنفش پیدا می‌کند.

مورد دارای آثار ادرارآور، تسکین سرفه، ضد اسهال، قابض، دافع خفقان، محلل اورام (ورم‌ها)، مقوی معده و احشا، ضد زخم، درمان بواسیر، درمان زخم زبان و لثه می‌باشد

فرآورده‌های خوراکی مورد در درمان عفونت‌های ادراری، مشکلات هضم، برونشیت، سینوزیت و سرفه‌های خشک مۆثرند. در هندوستان از فرآورده‌های خوراکی مورد جهت مشکلات دماغی (صرع) و از فرآورده‌های موضعی آن جهت عفونت‌ها و هموروئید (بواسیر) و از اسانس برگ‌ها به عنوان آنتی‌سپتیک و درمان پیوره استفاده می‌شود. همچنین از اسانس مورد به صورت فرآورده‌های موضعی برای دردهای روماتیسمی استفاده می‌گردد. میوه مورد دارای خاصیت ضد نفخ بوده و در درمان اسهال، اسهال خونی، بواسیر، زخم‌های داخلی و روماتیسم مۆثر است. ترکیبات آسیل فلورو گلوسینول، از جمله میرتوکومولون A و B که اخیراً از مورد جدا شده‌اند، بر روی باکتری‌های گرام مثبت بسیار مۆثر، ولی بر روی گرام منفی‌ها بی‌تأثیرند. عصاره آبی الکلی برگ، ریشه و ساقه به دلیل داشتن مواد فنلی، در از بین بردن میکروب‌های گرام منفی و مثبت، از جمله Micrococcus pyogenes و Mycobacterium tuberculosis و قارچ‌ها اثری قوی دارد.

 

طریقه و میزان مصرف

اسانس: مصرف 1 تا 2 قطره اسانس، تا چندین بار در روز بلامانع است. البته اسانس نباید به صورت خوراکی و مستقیماً مصرف شود.

دم‌کرده برگ: برای بهبود سرفه و سینوزیت، روی یک گرم برگ مورد یک لیوان آب جوش ریخته و به مدت 20 دقیقه روی بخار بگذارید تا دم بکشد؛ سپس آن را صاف کرده و مصرف کنید.

 

عوارض جانبی

مصرف دارویی در حد توصیه‌شده عارضه جانبی ندارد.

 

احتیاط 

 زنان باردار نباید اسانس مورد را مصرف کنند.

استفاده خوراکی بیش از اندازه از اسانس مورد (بیش از 10 گرم) خطرناک است و می‌تواند باعث استفراغ، اسهال و مسمومیت شود. این مسئله بیشتر به دلیل سینئول موجود در آن می‌باشد.

موارد استفاده مورد

اسانس مورد در محصولات بهداشتی، مانند صابون و شامپو و فرآورده‌های پوستی، از جمله پماد و کرم و در عطر و ادکلن مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور متوسط از 100 کیلوگرم برگ مورد، 10 گرم اسانس به دست می‌آید. همچنین از چوب آن زغال فعالی با کیفیت عالی به دست می‌آید. چوب مورد بسیار محکم، قابل ارتجاع و دارای بافت ریز است و از آن در تهیه صنایع دستی، عصا و مبلمان استفاده می‌شود.

 

در کتاب مخزن‌الادویه درباره مورد چنین نوشته شده است:

مورد دارای آثار ادرارآور، تسکین سرفه، ضد اسهال، قابض، دافع خفقان، محلل اورام (ورم‌ها)، مقوی معده و احشا، ضد زخم، درمان بواسیر، درمان زخم زبان و لثه می‌باشد. بوییدن برگ تازه آن مقوی دماغ (مغز) و ضماد آن جهت درد مفاصل و ضربه و شکستگی مفید است. طبخ (جوشانده) ریشه، برگ و میوه، روغن و عصاره آن مقوی مو و مانع افتادن و باعث دراز و سیاه شدن آن است.

 

مهم‌ترین اثرات گزارش‌شده

ضد درد، ضد باکتری، ضد ادم (خیز)، ضد اسپاسم، قابض، آنتی‌سپتیک، ضد نفخ، CNS دپرسانت، قارچ‌کش، کاهش‌دهنده قند خون، خلط‌آور، ضد درد سینه، مسکن، محرک، مقوی معده، کرم و پارازیت‌کش.

 

نکات قابل توجه

1- خواص اشاره‌شده در کتاب مخزن‌الادویه درباره مورد، شباهت زیادی به اثرات گزارش و تأییدشده سال‌های اخیر دارد.

2- فرآورده‌های تقویت موی این گیاه باید به صورت موضعی مصرف شوند.

3- آنچه به عنوان مورد در عطاری‌ها عرضه می‌شود، اکثراً برگ و گاه مخلوط با میوه‌های خشک‌شده آن است.

4- با توجه به اینکه بیشتر خواص مورد مربوط به عطر آن است و عطر به مرور زمان کم می‌شود، لذا هر چه مورد تازه‌تر باشد، اثرات آن قوی‌تر است. نگهداری مورد در حرارت کم و دور از هوا و در ظروف شیشه‌ای یا فلزی سربسته، از تبخیر سریع رایحه آن جلوگیری می‌کند.

5- با توجه به خاصیت ضد میکروبی قوی اسانس مورد، در بسیاری مواقع برگ مورد به طور جدا و یا مخلوط با گیاهان دیگر، مانند برگ اکالیپتوس، جهت ضدعفونی محیط و یا رفع احتقان (به خصوص در سرماخوردگی و فصول سرد) به شکل بخور استفاده می‌شود.

6- خواص و اثرات ذکر شده برای مورد (آس) در قانون ابن سینا مشابه با مخزن الادویه و اثرات گزارش شده جدید می‌باشد

نوشته شده در ۱۳٩٢/۱/۱٠ساعت ۱۱:٢۱ ‎ق.ظ توسط م ی نظرات ()

باید خوشحال باشید. شما قرار است به زودی مادر شوید. این موضوع می تواند بهترین و البته مهمترین اتفاق زندگی تان باشد. احتمالا از اولین روزی که خبر بارداری خود را شنیده اید احساسات جدیدی در وجودتان بیدار شده! از همان لحظه اول احساس کرده اید که باید از آن موجود کوچک درون وجودتان محافظت کنید.
 

تصورتان این است که نباید خم به ابرویش بیاید. نباید هیچ کس باعث نگرانی اش شود. نباید خطری او را تهدید کند. هیچ چیز نباید سبب شود سلامتش به خطر بیفتد. خب! این نکته آخر قطعا از مابقی مسائل مهمتر است. بدون شک وقت برای نگرانیهای فرعی زیاد است. به خصوص که نوزاد شما هنوز متولد نشده و در دوران رشد است.

جنینی که قرار است فرزند شما شود از همین روزهای اول به مراقبت احتیاج دارد. بنابراین خیلی زود باید دست به کار شوید. مراقبت از جنین در واقع مترادف است با برخی پرهیزهای کوچک و بزرگ درباره خودتان. درباره آنچه می خورید و آنچه ممکن است از هر طریقی به جنین منتقل شود. در عین حال کاملا طبیعی است که در دوران بارداری به لحاظ چهره ای هم تغییراتی بکنید.

ممکن است صورت تان ورم کند. ممکن است لک و پیسهای ناشی از بارداری روی پوست صورت ظاهر شود. جوشهای آکنه ای هم البته بعید نیست در پوستهای مستعد ظاهر شود و حسابی اعصابتان را به هم بریزد. با این وصف طبیعی است که سراغ مواد آرایشی بهداشتی می روید. به هر حال قصد دارید زیباییخود را حفظ کنید و البته این حق مسلم شماست اما طرف دیگر ماجرا باید به آن موجود کوچولویی هم که در بطن وجودتان پرورش می دهید، فکر کنید. سلامت او بیش از هر اتفاق دیگری در این دنیا برای شما اهمیت دارد. غیر از این است؟! پس بهتر است یک مادر مطلع باشید تا در دوران بارداری هر یک قدمی که بر می دارید کاملا آگاهانه باشد.

مشورت با پزشک واجب است

برای استفاده از مواد آرایشی بهداشتی در دوران بارداری حتما سراغ پزشک متخصص خود بروید و با مشورت او از لوازم آرایشی استفاه کنید. آنچه به طور کلی درباره مادران باردار وجود دارد و در انواع و اقسام تحقیقات و اظهار نظرهای افراد متخصص به چشم آمده پرهیز از استفاده زیاد از مواد آرایشی و بهداشتی به خصوص در 3 ماهه اول بارداری است. البته هنوز قطعیتی درباره میزان استفاده از این مواد وجود ندراد و در عین حال تفاوت نظرات، کمی شک و تردید را درباره ضرر و زیان قطعی مواد آرایشی بهداشتی ایجاد می کند. با این حال و با وجود این که هنوز تحقیقات ثابت شده ای درباره ضرر داشتن حتمی یا بی خطر بودن قطعی این محصولات ثبت نشده اما بهتر است بدانید که احتیاط شرط عقل است و بد نیست اگر در این رابطه کمی محتاط عمل کنید. اولین توصیه برای مادران باردار مشورت با پزشک است و البته دومین آن استفاده از مواد آرایشی بهداشتی با برندهای تایید شده است که به نوعی می توانند ضامن سلامت شما باشند.

در عین حال برای استفاده از لوازم آرایشی و بهداشتی بهتر است سراغ برندهایی بروید که روی همه محصولات خود برچسب و فهرستی از مواد تشکیل دهنده آن محصول به خصوص درج کرده اند. در این صورت اگر ماده ای برای جنین خطرساز باشد می توانید با کنترل فهرست مواد تشکیل دهنده از سلامت خرید خود اطمینان حاصل کنید. به طور کلی می توانید استفاده از لوازم آرایشی و بهداشتی را در 3 ماهه اول بارداری به حداقل برسانید و به جز مواقع ضروری کمتر سراغ آن ها بروید. فراموش نکنید که شما باردار هستید و اگر ظاهرتان کمی متفاوت شده دقیقا به همین دلیل موجه است و کسی از شما توقع ندارد که غیر از این باشید. پس با فراغ بال به روزهای جالبی فکر کنید که با نوزادتان در پیش دارید و ظاهر ماجرا را فراموش کنید. این ورم ها فرو خواهد نشست. لک و پیس ها محو خواهد شد و زیبایی تان دوباره سر و کله اش پیدا می شود. فعلا فقط به سلامت نوزادتان فکر کنید.

مواظب این مواد باشید!

تحقیقات گسترده ای روی مواد تشکیل دهنده لوازم آرایشی و بهداشتی تشکیل شده که در این بین پرهیز از استفاده مکرر از برخی از این مواد در قالب یک نتیجه درآمده که البته هنوز به قطعیت نرسیده است اما به هر حال توصیه هایی مطرح می شود که عمل کردن به آن ها ضرر نخواهد داشت. هر چند در نهایت نصایح پزشک متخصص بیش از هر توصیه دیگری کاربردی خواهد بود اما در اینجا درباره برخی از این مواد که پرهیز از استفاده از آن ها توصیه شده توضیحاتی ارائه خواهد شد.

Lead

یک نوع ماده سربی است که به خصوص در برخی از رژ لبها استفاده می شود. این ماده هم اگر جذب شود می تواند برای جنین دردسرساز باشد. با این وصف بهتر است برای احتیاط هم که شده سراغ رژ لبهای طبیعی بروید. رژ لبهایی که مواد به کار رفته در آن ها از انواع مواد طبیعی و بی خطر هستند.

Salicylic acid

این ماده معمولا در کرمهای ضد آکنه و کرمهایی که برای شادابی و طراوت پوست عرضه می شود، وجود دارد. این ماده از آنجاکه به نوعی از خانواده آسپرینهاست بهتر است در دوران بارداری به خصوص 3 ماهه اول استفاده نشود. استعمال این کرم ها روی پوست ممکن است باعث جذب آنها شود بنابراین تا جایی که امکان دارد مراقب استفاده از این کرمها باشید. برای اینکه باخبر شوید آیا در کرم مصرفی شما چنین ماده ای وجود دارد یا نه می توانید سراغ فهرست مواد تشکیل دهنده بروید. به طور کلی بهتر است از استفاده از محصولاتی که فاقد برچسب هستند خودداری کنید.

Phthalates

این ماده معمولا در برخی لاک های ناخن و دیگر مواد آرایشی به کار می رود. برخی دئودورانتها، اسپری های مو و عطرها حاوی این ماده هستند که درست مانند پارابنز می تواند برای جنین پسر دردسرساز باشد. بهتر است لیبلهای مواد آرایشی را چک کنید و با پزشک خود مشورت کنید.

Retinol A

این ماده از خانواده ویتامین A است و معمولا در کرمهای ضد جوش و ضد آکنه کاربرد دارد. از آنجاکه ثابت شده دوز بالای ویتامین A برای جنین خطرناک است بنابراین بهتر است در استفاده از کرمهایی که حاوی این ماده هستند، احتیاط کنید.

Parabens

پارابنز یک نوع ماده نگهدارنده در کرم های پوستی و برخی مواد آرایشی بهداشتی است که درباره استفاده آن در دوران بارداری توصیه های جدی شده است. از قرار معلوم این ماده میتواند برای جنین پسر خطرناک باشد و اختلالاتی را در رشد او ایجاد کند. با این حال تحقیقات ثابت شده ای در این باره وجود ندارد اما در نهایت به نظر نمی رسد چنین موضوعی ارزش ریسک کردن را نداشته باشد. برای پرهیز از استفاده از این ماده می توانید ضمن مشورت با پزشک و افراد متخصص سراغ برندهایی بروید که محصولات آنها فاقد چنین ماده ای است.

رنگ مو را فراموش کنید!

ترجیح نمیدهید در دوران بارداری موهای تان همان رنگ طبیعی خودش را داشته باشد؟ ظاهرا اگر اینطور پیش بروید بهتر است چون معمولا توصیه می شود در دوران بارداری و البته در 3 ماهه اول از رنگ کردن موها به خصوص استفاده از رنگهای تیره خودداری شود. البته های لایتهای خفیف به شرط این که مواد رنگی با پوست سر تماس پیدا نکند از قرار نمی تواند خطرناک باشد. با این حال ترجیح بر این است که تا حد امکان سراغ استفاده از رنگ مو در دوران بارداری نروید. به خصوص اگر قرار است با پوست سر شما تماس پیدا کند! اشکالی ندارد اگر موهای شما دو رنگ شده. همه می دانند شما باردار هستید و بیش از هر چیز باید به سلامت نوزادتان فکر کنید.

طبیعی زیبا شوید

در دوران بارداری به واسطه اضافه وزن و فعل و انفعالاتی که در بدن مادر باردار اتفاق می افتد شمایل صورت هم تغییر می کند. بعضی صورتها به شدت گرد می شوند. برخی دیگر مربع و بعضی هم کاملا به شکل مستطیل در می آیند. نگران این تغییرات نباشید. شما با یک کوپ ساده می توانید این معایب را بپوشانید و چهره خود را زیبا تر کنید. سارا بابازاده آرایشگر دراین باره توضیح می دهد:

اگر صورت گرد شده: بهتر است قد موها بلند باشد. حداقل تا روی شانه. موها در قسمت بالا و روی سر حجم بیشتری داشته باشد اما در قسمتهای کناری سر حجم موی کم توصیه می شود. از چتری گذاشتن جدا خودداری کنید چون صورت را بیش از پیش گرد می کند.

اگر صورت مربع شده: حجم موی سر در اطراف گوشها باید زیاد باشد. از خرد کردن بیش از حد موها در صورتهای مربع شکل پرهیز کنید. می توانید قد موهای تان را به دلخواه انتخاب کنید.

اگر صورت مثلثی شده: بهتر است در قسمت بالا و روی سر موهای تان را خیلی کوتاه نکنید و اجازه بدهید مو بلند باشد. در اطراف شقیقه ها به موهایتان حجم بدهید.

اگر صورت مستطیل شده: بهتر است موهای تان خیلی بلند نباشد. روی سر را حجم ندهید و بگذارید صاف و تخت باشد. فراموش نکنید کوتاهی مو در صورتهای مستطیل شکل نباید کمتر از روی چانه و پشت گردن باشد.

اگر صورت لوزی شده: در صورتهای لوزی شکل موی چتری توصیه می شود. نگذارید موهایتان از اطراف به جلو و روی گونهها بریزد چون صورت را بیشتر لوزی می کند.

 
  منبع : شتاب
نوشته شده در ۱۳٩٢/۱/۱٠ساعت ۱۱:۱٤ ‎ق.ظ توسط م ی نظرات ()